Bệnh lý viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nguyên nhân do đâu?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) bệnh viêm phổi ở trẻ em đã lấy đi gần 20 sinh mạng mỗi giây và chiếm đến 16% nguyên nhân gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi. Chính vì vậy, biết được nguyên nhân gây nên bệnh viêm phổi sẽ giúp các bậc phụ huynh chủ động chăm sóc và bảo vệ con mình tốt hơn.

Bệnh viêm phổi ở trẻ em

Được biết, bệnh viêm phổi là bệnh dễ mắc ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hay gặp nhất ở trẻ dưới 3 tuổi (trên 80%), trong đó dưới 12 tháng là 65%. Theo thống kê năm 2015, có đến khoảng 16% trẻ tử vong dưới 5 tuổi là do viêm phổi. Năm 2016, tại Khoa Nhi của Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội tỷ lệ bị viêm phế quản phổi và viêm phổi nhập viện chiếm 25% trong tổng số trẻ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp.

Chương trình phòng chống viêm phổi đã thống kê trung bình mỗi năm 1 trẻ nhỏ có thể mắc nhiễm khuẩn đường hô hấp 3 – 5 lần trong đó khoảng 1 – 2 lần viêm phổi. Trẻ bị viêm các phế quản nhỏ, các phế nang và các tổ chức xung quanh phế nang khi bị viêm phổi. Ngoài ra, tổn thương viêm rải rác 2 phổi làm rối loạn trao đổi khí dễ gây suy hô hấp, ở trẻ sơ sinh bệnh hay tiến triển nặng, có thể gây tử vong. Hiện nay trẻ mắc các bệnh về viêm phổi ngày càng gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp mắc viêm phế quản phổi. Viêm phế quản phổi ở trẻ em là một bệnh nhiễm trùng phổi. Khi phế nang, tức là các túi khí bên trong phổi chứa nhiều mủ và các chất dịch khác, khiến cho oxy khó tiếp cận được với dòng máu. Viêm phổi ở trẻ em nói chung và viêm phổi ở trẻ sơ sinh nói riêng là bệnh lý mà các bậc phụ huynh vô cùng lo ngại. Bởi nếu không được điều trị sớm có thể gây ra nhiều biến chứng.

Nguyên nhân viêm phổi ở trẻ em

Có nhiều nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em, có thể do virus, vi khuẩn hay nấm, ký sinh trùng…trong đó phải kể đến những nguyên nhân dưới đây:

Trẻ sơ sinh bị viêm phổi là do các loại vi khuẩn như Listeria, Coli, các vi khuẩn Gram âm. Nhiễm khuẩn phổi có thể xảy ra từ trước, trong hoặc sau khi sinh, liên quan tới thời gian vỡ ối trước khi đẻ.

Theo thống kê: 33% trẻ bị viêm phổi khi thời gian vỡ ối từ 6 giờ đến12 giờ trước đẻ. Có đến 51,7% trẻ bị viêm phổi khi vỡ ối từ 12 giờ đến 24 giờ trước đẻ. Còn vỡ ối từ trên 24 giờ trở lên: 90% trẻ bị viêm phổi.

Ngay trong khi sinh do hít phải nước ối, phân su đã bị nhiễm khuẩn hoặc dịch tiết ở đường sinh dục của người mẹ nên trẻ bị viêm phổi.
Nếu không thực hiện vô trùng trong khi đỡ đẻ, hồi sức sau đẻ và chăm sóc trẻ sơ sinh thì trẻ rất dễ bị nhiễm khuẩn từ dụng cụ và môi trường, người chăm sóc.
Bệnh viêm phổi ở trẻ em còn do trẻ sinh non, trẻ thiếu cân vì vậy các phản xạ đường thực quản còn chưa hoàn thiện, vận động cơ chưa đều đặn nên thường xuyên bị trào ngược thực quản dạ dày.

Ngoài ra, khi trẻ bú mẹ thường hay bị nôn, trớ, nếu sữa bị hít nhầm vào phổi, sẽ gây ra các triệu chứng như thở gấp, hụt hơi, tím tái mặt, lượng sữa hít vào càng nhiều càng có khả năng gây viêm phổi. Một số bệnh như viêm khoang miệng, viêm da, viêm dây rốn… đều có thể dẫn tới viêm phổi ở trẻ sơ sinh.
Trẻ bị viêm phổi là do đường hô hấp nhỏ hẹp và ngắn, khi bị viêm dễ gây phù nề niêm mạc đường thở nên trẻ hay gặp các cơn khó thở, viêm dễ dàng lan rộng ra xung quanh.
Chăm sóc sai cách cũng là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh viêm phổi ở trẻ em. Thói quen ủ con quá ấm, mồ hôi nhiều không thay quần áo ngay, khiến mồ hôi bị thấm ngược. Hoặc cha mẹ bé sử dụng thiết bị làm mát quá lạnh, không đắp chăn cho trẻ kịp thời, cho trẻ ra ngoài vào sáng sớm hoặc đêm muộn đều có thể khiến trẻ bị viêm phổi.
Thời tiết thay đổi thất thường, môi trường bị ô nhiễm khói bụi, hóa chất, hít phải khói thuốc lá thường xuyên cũng là nguyên nhân gây bệnh viêm phổi ở trẻ em mà các bậc cha mẹ cần lưu ý.

Biết được những nguyên nhân gây bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ sẽ giúp cha mẹ có được những biện pháp phòng tránh tốt nhất cho trẻ. Nếu trẻ bị viêm phổi mà được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì không có gì đáng lo ngại. Vì vậy, bạn nên cho trẻ đi khám càng sớm càng tốt khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.