Những bệnh lý mà bệnh nhân bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD thường mắc phải

Bệnh nhân mắc phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) không những phải đối mặt với các triệu chứng của bệnh này mà còn có thể mắc bệnh về tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, bệnh cơ xương, bệnh về mắt…Chính vì vậy mà tình trạng sức khỏe của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu không được chữa trị kịp thời.

Bệnh đồng mắc trong COPD nguy hiểm như thế nào?

Bệnh phổi tắc nghẽn COPD là bệnh có thể dự phòng và điều trị được, với các ảnh hưởng bên ngoài phổi đáng kể có thể góp phần vào mức độ nặng của bệnh. Tổn thương đặc trưng ở phổi là tắc nghẽn luồng khí hồi phục không hoàn toàn. Tắc nghẽn luồng khí thường tiến triển dần và kết hợp với đáp ứng viêm bất thường của phổi đối với khí và hạt độc hại.

Bệnh nhân COPD thường mắc thêm những bệnh khác đồng thời, gọi là bệnh đồng mắc. Những bệnh đồng mắc có thể ảnh hưởng đến biểu hiện và tiên lượng của người bệnh.

Nếu như bệnh đồng mắc ảnh hưởng đến bệnh COPD thì ngược lại COPD cũng tác động xấu đến các bệnh lý khác. Nói cách khác, COPD làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố y khoa. Ngoài ra còn làm tăng nguy cơ nhập viện vì bệnh đồng mắc và tăng nguy cơ tử vong vì bệnh đồng mắc.

Một trong những bệnh đồng mắc thường gặp nhất ở bệnh nhân COPD đó là bệnh về tim mạch. Trong đó, các bệnh tim mạch, ung thư phổi có tác động lớn trên tử vong gây ra do COPD. Gần 50% bệnh nhân BPTNMT có ít nhất 3 bệnh đồng mắc hoặc nhiều hơn.

Những bệnh đồng mắc thường gặp ở bệnh nhân COPD

Thống kê cho thấy, bệnh nhân COPD mắc bệnh rung nhĩ, cuồng nhĩ (13%), suy tim ứ huyết (15,7%), bệnh mạch vành (30,2%); bệnh nội tiết: tiểu đường (4%); bệnh cơ xương; rối loạn tâm lý: lo âu (13,8%); ung thư phổi (9%).

Dù có hoặc không có liên quan về cơ chế sinh bệnh giữa bệnh COPD và các bệnh đồng mắc, điều trị COPD phải bao gồm phát hiện và điều trị phù hợp các bệnh đồng mắc. Chúng ta cũng cần lưu ý là các bệnh đồng mắc có thể có triệu chứng kết hợp với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tínhg và do đó bị bỏ qua, ví dụ như: suy tim và ung thư phổi (với triệu chứng khó thở), trầm cảm (mệt, giảm hoạt động thể lực).

COPD và bệnh hô hấp

Như các bạn đã biết, bệnh phổi tắc nghẽn COPD cũng là một trong những bệnh lý về đường hô hấp mà nhiều người dễ mắc phải. Khi bệnh nhân COPD đồng mắc các bệnh lý hô hấp khác sẽ khiến tình trạng sức khỏe của người bệnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Những bệnh đồng mắc về hô hấp mà bệnh nhân COPD có thể gặp phải như sau:

Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ

Bệnh nhân COPD có thể có thêm ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. Tình trạng này vô cùng nguy hiểm vì có thể gây giảm độ bão hòa oxy khi ngủ, tổng thời gian ngủ có giảm oxy máu và tăng. Ngoài ra, CO2 máu nhiều hơn. Trong lúc ngưng thở khi ngủ: oxy máu giảm nhiều hơn, loạn nhịp tim nhiều hơn. Đồng thời có thể dẫn đến tăng áp động mạch phổi, tiên lượng kém hơn.

Ung thư phổi

Ở bệnh nhân tuổi cao, tiền sử hút thuốc lá nặng, khí phế thũng thường có nguy cơ bị COPD hay phối hợp cùng ung thư phổi.

Giãn phế quản

Do 2 bệnh có cùng triệu chứng hô hấp không đặc hiệu và bất thường chức năng phổi tương tự, và mặt khác CNTK được sử dụng phổ biến hơn CLVT nên chẩn đoán giãn phế quản dễ bị bỏ sót ở bệnh nhân hút thuốc lá, có ho

Lao phổi

Lao phổi là một trong những bệnh lý thường gặp có thể có trước hoặc sau khi người bệnh chẩn đoán COPD. Bệnh nhân phổi tắc nghẽn mạn tính có nguy cơ cao bị lao phổi, và là bệnh đồng mắc đứng hàng thứ hai sau tiểu đường ở bệnh nhân lao. Tiền sử lao có tác động tiêu cực trên diễn tiến dài hạn của COPD với tử vong sớm hơn và tăng tần suất các đợt kịch phát.

COPD cũng thay đổi bệnh cảnh của lao và là yếu tố nguy cơ tăng bệnh tật và tử vong do lao. Khi có lao đồng mắc COPD, cần điều trị song hành 2 bệnh. Không có điều trị khác biệt cho bệnh lao đồng mắc và ngược lại.

COPD và bệnh tim mạch

Đây là nhóm bệnh đồng mắc thường gặp và quan trọng, với 5 bệnh chính: bệnh tim thiếu máu, suy tim, loạn nhịp tim, huyết áp cao và bệnh mạch máu ngoại biên.

Tăng huyết áp

Có thể là bệnh đồng mắc thường gặp nhất, được báo cáo trong 40 – 60% bệnh nhân phổi tắc nghẽn mạn tính.

Suy tim

Triệu chứng của suy tim và bệnh phổi tắc nghẽn COPD có thể chồng lấp nhau như: khó thở, khó thở kịch phát về đêm, khó thở phải ngồi, nhất là khi không có dấu hiệu ứ nước và muối do dùng lợi tiểu và trong giai đoạn đầu của suy tim có phân suất tống máu còn bảo tồn.

Bệnh tim thiếu máu

Trong đợt cấp COPD, bệnh nhân đã có bệnh tim thiếu máu thì nguy cơ tổn thương cơ tim càng tăng. Troponine tim tăng thì tăng nguy cơ tử vong cả ngắn hạn (trong vòng 30 ngày) lẫn dài hạn.

Loạn nhịp tim

Tần suất loạn nhịp tim ước tính khoảng 12-14% bệnh nhân BPTNMT, trong đó rung nhĩ thường gặp và liên quan trực tiếp đến FEV1 và các đợt kịch phát. Khi tình trạng khó thở nặng lên thường hay có rung nhĩ, và rung nhĩ có thể là yếu tố thúc đẩy hoặc là hậu quả của một đợt kịch phát cấp.

Bệnh mạch máu ngoại biên

Tắc động mạch chi dưới do xơ vữa, thường kèm theo xơ vữa mạch vành. Ảnh hưởng lên chức năng và chất lượng cuộc sống.

COPD và bệnh cơ xương

Loãng xương hiện được xem là bệnh đồng mắc thường gặp, bệnh nhân thường bị bỏ sót chẩn đoán và đi kèm với tình trạng sức khỏe và tiên lượng xấu. Hay gặp loãng xương và gãy xương trong bệnh COPD, đi kèm với khí phế thũng, giảm BMI, giảm khối lượng cơ, tuổi cao, thường xuyên dùng corticoid, và thiếu vitamin D.

Sự gia tăng tần suất loãng xương ở bệnh nhân COPD được mô tả ở nhiều nghiên cứu: tỉ lệ loãng xương ở nhóm COPD là 14,8% so với 10,8% trong dân số chung. Nữ giới luôn có tần suất loãng xương cao hơn nam giới với 18,4% so với 1,7% ở nam giới trong dân số chung, trong nhóm bệnh nhân COPD là 30,5% ở nữ so với 4,6% ở nam

COPD và bệnh trào ngược dạ dày- thực quản

Được xem là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với các đợt kịch phát. Cơ chế chưa được hiểu rõ. Điều trị bằng các thuốc ức chế bơm proton.

COPD và hội chứng chuyển hóa, tiểu đường

Bệnh đái tháo đường là một trong những bệnh đồng mắc khá phổ biến trên bệnh nhân COPD với tỉ lệ khoảng 14%1 kèm theo với sự gia tăng nguy cơ nhập viện và tử vong.

Hai loại thuốc chủ yếu dùng trong điều trị COPD là thuốc đồng vận β2 và corticosteroid đều có ảnh hưởng đến chuyển hóa đường. Đồng vận β2 làm tăng ly giải đường còn corticosteroid làm tăng đường huyết thông qua việc kích thích tạo đường ở gan và giảm sử dụng đường ở ngoại biên, tăng thoái giáng protein và lipid dẫn đến gia tăng tân tạo đường. Corticosteroid ảnh hưởng xấu đến kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường và làm thúc đẩy tăng đường huyết ở bệnh nhân có nguy cơ đái tháo đường.

COPD và bệnh thần kinh

Lo âu và trầm cảm là những bệnh đồng mắc quan trọng trong bệnh COPD, đi kèm với tiên lượng xấu.

  • Nguồn tham khảo: Tài liệu Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Phổi tắc nghẽn mạn tính của Bộ Y tế (bản cập nhật năm 2018)

Lưu ý:

  • Tác dụng của sản phẩm có thể đến sớm hay muộn tùy thuộc vào cơ địa từng người
  • Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Thông tin hữu ích
Tham gia bình luận bài viết
18006379 ( miễn cước )
1800 6379